| Kars Kuyucuk Gölü’nde Doğa Turizmi İmkânlarının Geliştirilmesi Projesi |
|
Projenin Ana Amacı:
Kuyucuk Gölü’nün doğal zenginliğini ulusal ve uluslarası platformalarda tanıtıp, bu sayede sürdürülebilir ekoturizm faaliyetlerini yaygınlaştırmak ve bu faaliyetlerden elde edilen gelir ve tanıtımla yerel sahiplenme yaratarak, gölün, kuşlarının, çevresindeki bitki örtüsünün ve diğer canlılarının yerel halk ve yerel yönetimle işbirliği1 içinde etkili bir şekilde korunmasını sağlamaktır. Projenin Vizyonu: Proje sonunda, yerel halkın gölün önemi ve değeri konusunda bilinçlenmesi, bu sayede korunan gölün bitki örtüsünün ve kuşlarının artması ve göl çevresinde kuşı gözlemciliğine dayalı, sürdürülebilir ve köy tabanlı doğa turizm faaliyetlerinin başlatılarak, gölün yöre ekonomisine sürdürülebilir katkılar sağlaması amaçlanmaktadır. Çalışmanın Önemi: Kuyucuk Gölü Kars’ın en önemli sulak alanı olup, Uluslararası Önemli Doğa Alanı (Key Biodiversity Area) ve Yaban Hayatı Geliştirme Sahası statüsüne sahiptir. Göl en büyük doğa turizm potansiyeline sahip olan zengin kuş toplulukları, özellikle de bayrak tür niteliğini taşıyan angıt (Tadorna ferruginea) ördekleri açısından çok önemlidir. Kuyucuk Gölü her ne kadar koruma altında olsa da, göl çevresinde yaşayan yerel halkın doğal hayata zarar verecek nitelikteki temel ekonomik faaliyetleri olan hayvancılık ve tarım ve diğer aktiviteler göl çevresinde yaygın biçimde devam etmektedir. Bölgede kaçak avcılık yapılmakta, çevre köylerin hayvanlarının göl çevresinde otlatılması nedeniyle gölün etrafındaki bitki örtüsü yok olmaktadır. Göl çevresi bitki örtüsü hayvanların aşırı otlatılmasına bağlı olarak zarar görmektedir. Gölün sazları köylüler tarafından kesilmekte ve gölün etrafındaki tarımsal alanlardan göle organik madde akmaktadır. O yüzden çevre köylerin desteği, sorunun çözümü için çok önemlidir. Bunun yanında, Kars’a yarım saat uzaklıkta olan gölün dünya çapındaki ekoturizm potansiyeli herhangi bir şekildedeğerlendirilmemekte ve dahası köylüler, gölün kuş zenginliğinin getirebileceği turizm gelirinden mahrum kalmaktadır. Bu köylüler aynı zamanda gölde herhangi bir turizm faaliyeti olmamasından ekonomik olarak etkilenmektedir . Dahası gölde artacak doğa turizmi, bu köylere önemli maddi ve eğitsel faydalar sağlayacaktır. Gölün korunmasına engel olan sorunların temelinde, çevre halkının gölün dünya çapındaki öneminden ve turizm potansiyelinden haberdar olmaması ve göl çevresi köylerde çevre ve ekoturizm hakkında herhengi bir bilinçlendirme veya eğitim çalışması yapılmaması yatmaktadır. Bölgenin turizmden faydalanamamasını en önemli nedenlerinden biri, Kuyucuk Gölü’nün doğa turizmi potansiyelinin yurtiçi ve yurtdışında bilinmemesi ve tanıtılmamasıdır. Bundan kaynaklanan ziyaretçi yokluğu da, çevre köylerde turist ağırlama imkânlarının olmamasının bir numaralı nedenidir. Bunun yanında, gölün ekolojisi ve canlıları konusunda yerel eğitim eksikliği, bölge halkı arasında doğa rehberliği yapacak bilgiye sahip kimsenin olmamasının birincil nedenidir. Bunun yanında, gölde aktif koruma ve ekolojik restorasyon faaliyetlerinin eksikliği de gölün bitki örtüsü, kuş sayısı ve doğa turizm değerini azaltmaktadır. Sorunların çözülmesi için eğitim, tanıtım ve koruma faaliyetleri gerekmektedir. Göl çevresindeki köy halkı, sunumlar ve arazi gözlemleri aracılığıyla gölün canlı çeşitliliği ve doğa turizmi açısından önemi konusunda eğitilmelidir. Göl çevresindeki aşırı otlatmanın azaltılması için, çevre köylerdeki vatandaşların bu sorun konusunda bilgilendirilmesi ve aşırı otlatmanın azaltılmasının yerel halka da faydalı olacağının benimsetilmesi gerekmektedir. Bunun yanında, Kafkas Üniversitesi öğrencileri dâhil olmak üzere Kars halkı da ildeki en önemli doğal alan olan Kuyucuk Gölü hakkında eğitilmelidir. İyi tanıtılırsa, Kuyucuk Gölü, Kars’a hızla artan sayılarla gelen yerli ve yabancı turistler için ildeki en önemli doğa turizm alanı haline gelecektir ve Kars’ın kültürel ve tarihi turizm imkânlarını çok iyi bir şekilde tamamlayacaktır. Tanıtım sorununun çözümü için, YEGA, Kars Belediyesi, Kars Çevre ve Orman İl Müdürlüğü ve Kafkas Üniversitesi’nin yerel, ulusal ve uluslararası tanıtım faaliyetleri çok önem taşımaktadır. Kafkas Üniversitesi öğrencilerinin çoğunun Kars dışından gelmesi sayesinde, öğrencilerin göl konusunda bilinçlenmesi, Türkiye çapında da gölün tanıtımına katkıda bulunacaktır. Bunun yanında, bölgede hiç yapılmamış olan ekolojik takip ve restorasyon çalışmalarının gerçekleştirilmesi, gölün doğasının en hızlı şekilde gelişmesi için yapılması gereken faaliyetlerin belirlemek açısından şarttır. Yöntem: Göl çevresindeki köylerde, özellikle çocuklara ve gençlere yönelik çevre eğitimi ve doğa rehberi yetiştirme faaliyetleri gerçekleştirilecektir.. Kars halkı ve Kafkas Üniversitesi öğrencileri de gölün ekolojik önemi ve doğa turizmi potansiyeli konusunda bilinçlendirilecektir. Göl çevresi bitki örtüsünün korunması, ekolojik restorasyonu ve gölün su kalitesinin, kuşlarının ve göl çevresi bitki örtüsünün düzenli takibi, projenin doğa koruma işlevini gerçekleştirecektir. Sunumlar, basın toplantıları, broşür, poster, takvim, kitapçık, makale ve internet sayfası ile Kuyucuk Gölü yerel, ulusal ve uluslararası çapta tanıtılacak, bu da göle gelen ziyaretçi sayısını arttıracaktır. Çözüm için Anahtar Gruplar: En önemli Çözüm Ortakları, Kuyucuk Köy Halkı, Büyük Çatma Köy Halkı, KuzeyDoğa ve YEGA Dernekleri, Kars Belediyesi ve Halkı, Kars Çevre ve Orman İl Müdürlüğü ve Kafkas Üniversitesi öğrencileridir. Bu proje Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Küçük Yatırımlar Fonu desteğiyle yürütülmektedir. |